SON DAKİKA: D-8 10 Yıllık Yol Haritası kabul edildi



Bangladeş’in ev sahipliğinde ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın da katılımıyla çevrim içi düzenlenen Gelişen Sekiz Ülke (D-8) Teşkilatının 10’uncu Zirve Toplantısı’nda “2020-2030 D-8 On Senelik Yol Haritası” kabul edildi ve toplantıya ilişkin bildiri yayımlandı.
Türkiye, Bangladeş, Mısır, Endonezya, İran, Malezya, Nijerya ve Pakistan’dan oluşan D-8 ülkeleri, bugünkü zirvede kabul edilen D-8 On Senelik Yol Haritası’yla teşkilatı daha kuvvetli ve gelişmiş hale getirmeyi hedefliyor.
Yol Haritası, sektörel hedeflere ulaşmak amacıyla her bir iş birliği alanı için somut proje planları tasarlanmasının yanı sıra Birleşmiş Milletler (BM) tarafınca belirlenen 2030 sürdürülebilirlik gündemine ulaşılmasına destek olmak için ilgili stratejilerin ve fiil programlarının uygulanmasını desteklemeyi de amaçlıyor.
Tecim, ziraat ve besin güvenliği, endüstriyel iş birliği ve KOBİ’ler, enerji, ulaştırma ve bağlantısallık, gezim ve sıhhat şeklinde mevzularda iş birliğini kapsayan Yol Haritası’nın, internasyonal ekonomik ortamın değişen doğası göz önünde bulundurarak mevcut mekanizmaların gözden geçirilmesine, güncellenmesine ve bunlara dayalı bir yapı inşa edilmesine destek olması hedefleniyor.
On senelik yol haritasının ilk aşaması olarak belirlenen 2020-2022 döneminde, öncelikli iş birliği alanları olan tecim, endüstri, gezim, ziraat ve besin güvenliği, enerji, ulaşım mevzularında proje oluşturma ve hazırlama mevzularına odaklanılacak.
Yol haritasının 2023-2027 yıllarını kapsayan ikinci periyodunu ise tecim iş birliğini derinleştirecek ve altı öncelikli iş birliği alanında çeşitli projelerin yürütülmesine odaklanılacak uygulama periyodu olacak.
On senelik iş birliğinin 2028-2030 yıllarını kapsayan üçüncü ve son kısmı ise “gözden geçirme ve değerlendirme” aşaması olacak. Buna gore üye ülkeler, 2030’un sonuna kadar, iç tecim hacimlerini toplam D-8 ticaretinin minimum yüzde 10’una ulaştırmayı hedefliyor.
D-8 DAKKA BİLDİRİSİ
Zirvenin peşinden piyasaya sürülen bildiride ise taraflar İstanbul, Dakka, Kahire, Tahran, Bali, Kuala Lumpur, Abuja ve İslamabad’da sulh, demokrasi, ilerleme, diyalog, dayanışma, ortaklık ve hoşgörü ile ılımlılık mevzularında verilen taahhütleri, halkların ekonomik zenginliğini ve refahını sağlamak için temel ve kurucu değerler olarak yineledi.
Fazlaca taraflılığa, bilhassa BM sistemine olan kuvvetli inancın teyit edilmiş olduğu bildiride, tüm bölgesel ve internasyonal kuruluşlara etken katılım, etkin koordinasyon ve iş birliğini taahhüt ederek Cenup-Cenup ve Üçgen iş birliğinin potansiyeli ve faydasının altını çizdi.
Bildiride, yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgınının, üye devletlerin çeşitli sektörler üstündeki etkilerine karşı mücadelede iş birliğini derinleştirmenin önemi vurgulandı.
Sürdürülebilir sosyoekonomik kalkınma hedefinin takip edilmesinin arzulandığı kaydedilen bildiride, tecim, ziraat ve besin güvenliği, endüstri iş birliği ve KOBİ’ler, enerji ve madenler, ulaştırma ve turizmde karşılıklı iş birliğinin önemi takdir edildi.
Bildiride, çeşitli alanlarda iş birliğini geliştirme olanaklarının araştırılacağı açıklandı.
İklim değişikliğinin, son zamanların en büyük zorluklarından biri olduğu teyit edilen bildiride, taraflar iklim değişikliğine uyum ve azaltımın acil bir küresel önceliği temsil ettiğini altını çizdi.
Sürdürülebilir sosyoekonomik kalkınma hedefinin devam ettirilmesinin arzulandığı bildiride, tecim, endüstri, fikri iyelik hakları, ziraat, besin güvenliği ve öteki alanlardaki sürdürülebilirlikte karşılıklı iş birliğinin önemi teslim edildi.
TERÖRİZM, MEZHEPÇİLİK VE AŞIRILIKLA MÜCADELE ETME KARARLILIĞI
Bildiride, tecim sepetinin internasyonal düzeyde de genişletebilen ve çeşitlendirilebilen “Mavi Ekonominin çok önemli potansiyelinden” yararlanmanın yararları not edildi.
Üye Devletler arasındaki eş güdüm ve angajmanın daha da güçlendirilmesi ihtiyacının altının çizildiği bildiride, taraflar tüm biçimleri ve tezahürleriyle terörizm, mezhepçilik ve aşırılık da dahil olmak suretiyle, üye devletlerin ekonomik kalkınması ile sulh ve refahına yönelik tüm tehditlere karşı savaşım etme kararlılığını beyan etti.
Bildiride ırkçılık, ayrımcılık, yabancı düşmanlığı ve Müslüman karşıtlığının tüm biçimleriyle savaşım etme iradesi tekrardan teyit edildi.
TURİZM İŞ BİRLİĞİNİ ARTIRMA ÇAĞRISI YAPILDI
Ek olarak, üye ülkeler içinde gezim iş birliğini çoğaltmak amacıyla tertipli Kıdemli Memurlar ve Bakanlar toplantılarının düzenlenmesi çağrısı da yapılmış oldu.
D-8’in 2017’den bu yana başkanlığını yürüten Türkiye’ye takdirlerin iletildiği bildiride, bu süreçte görüşülen proje ve girişimlerden söz edildi.
Bildiride, bu girişimler içinde D-8 Internasyonal Üniversitesi, D-8 Ziraat ve Besin Güvenliği Araştırma Merkezi’nin kurulması, D-8 Sıhhat ve Toplumsal Koruma Programı’nın başlatılması sayıldı.
D-8 Yaratıcı iktisat ve Finans Merkezi’nin kurulması, Takas Tecim Sistemi’nin başlatılması konularının da gelecek projeksiyonunda yer almış olduğu belirtilen bildiride, bu çerçevede İslam Kalkınma Bankası ve BM şeklinde internasyonal kurumlarla yürütülen iş birliğinin sevinç verdiği kaydedildi.
Bildiride, proje tekliflerinin ön fizibilite emek harcamaları için D-8 Proje Destek Fonu kurulacağı ifade edilirken 2019’da meydana gelen D-8 Gezim Bakanları Toplantısı’na da atıfta bulunulmuş oldu.
Bildiride, “Amaçların ve hedeflerin gerçekleştirilmesi ve işlerin gözden geçirilmesi amacıyla tertipli aralıklarla gezim iş birliği mevzusunda Kıdemli Memurlar ve Bakanlar toplantıları düzenlemeye çağırıyoruz.” ifadelerine yer verildi.
Üye ülkeler içinde ticaretin artmasına destek olan D-8 Tecim ve Endüstri Odaları Tüzüğü’nün kabul edilmesinin de sevinç verici olduğu anlatılan bildiride, üyelerle öteki ülkeler içinde ticareti teşvik eden D-8 Tecim ve Endüstri Odası dijital platformu kurulması fikrinin desteklendiği de açıklandı.
D-8 üyelerinin teknolojik gelişmeler alanında yakın emek harcama sergilemesinin önemine işaret edilen bildiride, üye ülkelere D-8 Sıhhat ve Toplumsal Koruma Programı’na araç-gereç ve insan deposu desteği verme çağrısı yinelendi.
EŞİT KÜRESEL KOVİD-19 AŞILAMASININ ÖNEMİ VURGULANDI
Bildiride üye ülkelere, aşılarda fiyat ve miktar pozitif yanları sağlamak amacıyla Kovid-19 aşısı üreten internasyonal ilaç şirketleriyle yapılacak müzakerelerde iş birliği yapma çağrısında bulunulmuş oldu.
Her insanın aşıya güvenli ve adil erişim sağlaması için Kovid-19 Aşıları Küresel Erişim Programı (COVAX) Eş Başkanı olarak Endonezya Dışişleri Bakanının (Retno Marsudi) mühim rolünün takdir edilmiş olduğu bildiride, “Küresel adil erişime ulaşana kadar hiçbir iktisat tam olarak toparlanamayacağından, eşit küresel Kovid-19 aşılamasının sağlanması, küresel ekonomik iyileşmeyi hızlandırmaya mühim seviyede katkıda bulunacaktır.” vurgusu yapılmış oldu.
Pakistan hükümetinin, “Borç Erteleme Küresel Girişimi” çağrısının takdir edilmiş olduğu aktarılan bildiride, “2020-2030 D-8 On Senelik Yol Haritası’nın kabul edilmesini memnuniyetle karşılıyor ve belgenin etkili bir halde uygulanmasının önemini vurguluyoruz. Ek olarak tüm paydaşları kabul edilen yol haritasının tam olarak icra edilmesinde üstlerine düşeni halletmeye çağırıyoruz.” ifadeleri yer aldı.
Üye devletleri, kendi bakanlıkları ve kurumları ile istişare içinde D-8 Hususi Ekonomik Bölgeleri kurma olasılığını değerlendirmeye çağrı eden bildiride, ek olarak D-8 Sekretaryası, D-8 Hususi Ekonomik Bölgelerinin kurulmasına yönelik siyaset çerçevesini ve düzenlemeleri tartışmak suretiyle bir toplantı halletmeye çağrıldı.
Bildiride, üye devletler, D-8 içi ticareti kolaylaştırmak amacıyla D-8 Üye Devletleri içinde ulaşım bağlantısallığını geliştirme ve güçlendirme olanaklarını araştırmaya teşvik edilerek “Üye devletleri, bu yaşamsal önemdeki sektörde iş birliğini geliştirmek ve temin etmek için mümkün olan en kısa sürede Tercihli Tecim, Vize ve Gümrük Anlaşmalarını onaylamaya ve uygulamaya koymaya teşvik ediyoruz.” ifadesi kullanıldı.
Bildiride, verimli bir netice için önkoşul olarak üye devletler içinde devamlı ve etkili iş birliğine ve müzakereye duyulan gereksinim kabul edilirken teknik ve siyaset belirleme mevzularındaki toplantıların zamanında yapılması ihtiyacının altı çizildi.
Verimlilik ve etkinliklerini artırarak D-8 Emek verme Gruplarını tekrardan canlandırma sonucu alınan bildiride, üye devletlerin değişik seviyelerde D-8 toplantıları organize etme ve başarıya ulaşmış bir halde ev sahipliği yapma çabaları takdir edildi.
Bildiride, Malezya 26 Eylül 2019’da D-8 Şartı’nı onayladığı için kutlanırken “Küresel Kovid-19 salgını esnasında, mevcud ve ortaya çıkan ekonomik zorluklara karşın D-8 Üye Devletlerinin komşu ülkelerinin yerlerinden edilmiş vatandaşlarına sağladıkları yardım dahil olmak suretiyle kendilerini barındırmadaki cömertliklerini ve insani liderlik rolünü takdir ediyoruz. Ek olarak kendi ülkelerine güvenli, gönüllü, sürdürülebilir ve onurlu bir halde geri dönmelerini ahlaken destekliyoruz.” denildi.
Ülkelere, bölge dışı yargı yetkisinden kaçınma ve BM Şartına ve internasyonal hukuka aykırı olarak uygulanan araçlar olan tek taraflı ekonomik yaptırımlar ve ekonomik yada siyasal baskıyı reddetme çağrısında bulunulan bildiride, bu tür önlemlerden etkilenen D-8 üye devletlerine destek ifade edildi.
Bildiride, örgütün amaç ve hedeflerine ulaşmak için ön şart olarak kuvvetli ve verimli bir sekretarya ihtiyacı vurgulanırken D-8 Teşkilatının üyeliğinin genişletilmesi fikrinin ilke olarak desteklendiği aktarıldı.
CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN’IN LİDERLİĞİNE TEŞEKKÜR
Nijerya Federal Cumhuriyeti Büyükelçisi Isiaka Abdulkadir İmam’ın, D-8 Teşkilatının bir sonraki Genel Sekreteri olarak aday gösterilmesinin memnuniyetle karşılandığı belirtilen bildiride, “Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Zat-ı Devletleri Sayın Recep Tayyip Erdoğan’a, Dönem Başkanlığı döneminde D-8 hedeflerinin desteklenmesindeki liderliği, bağlılığı ve fedakâr çabaları için derin teşekkürlerimizi sunuyoruz.” vurgusu yapılmış oldu.
Bangladeş’e 10. Zirveye başarıyla ev sahipliği yaptıkları için teşekkürlerin sunulmuş olduğu bildiride, Mısır’ın 11. D-8 Zirvesi’ne ev sahipliği halletmeye yönelik teklifinin memnuniyetle karşılandığını, tarihin bilahare ele alınacağı açıklandı.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir